ေဆာင္းပါးမ်ား
- ႏႇလံုးသားထဲက ကစၧပနဒီ
- နဂါးမင္းရာဇ၀င္၊ နဂါးေလႇသဘင္ႏႇင့္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဌာနီ တနသၤာရီ
- ၁.၃.၂၀၁၂ ခုႏွစ္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့ေသာ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတၾကီး ဦးသိန္းစိန္၏ မိန္႔ခြန္းအား ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာေလ့လာျခင္း
- တိုက်ဳိဆန္းဒိုင္းႏွင့္ ႏွင္းပြင့္တိုင္းျပည္၏ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး ခြန္အားမ်ား(၃)
- တုိက်ဳိဆန္ဒုိင္းႏႇင့္ ႏႇင္းပြင့္တုိင္းျပည္၏ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး ခြန္အားမ်ား(၂)
- တုိက်ဳိဆန္ဒုိင္းႏႇင့္ ႏႇင္းပြင့္တုိင္းျပည္၏ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး ခြန္အားမ်ား
- ကုိယ့္ရင္ထဲက အနာဂတ္
- မညီညြတ္ျခင္းရဲ႕ အတိတ္သမုိင္းျဖစ္ရပ္
- တာ၀န္ယူမႈရိႇေသာ ခရီးသြားလုပ္ငန္း
- အနည္းအမ်ား
တစ္လအတြင္း ေဖာ္ျပခဲ့ေသာသတင္းမ်ား
တစ္လအတြင္း ေဖာ္ျပခဲ့ေသာသတင္းမ်ားလစဥ္ေဖာ္ျပခဲ့ျပီးေသာသတင္းမ်ား
| ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ေျမငလ်င္မ်ား |
 |
 |
| Written by ဦးလႇျမင့္ (ေရႊဘိုဒီဂရီေကာလိပ္) |
| Sunday, 22 November 2009 13:46 |
 ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ အယ္လ္ပိုင္း ဟိမႏၲာငလ်င္ ရပ္၀န္းထဲ၌ က်ေရာက္ ေနသျဖင့္ မၾကာခဏ ငလ်င္မ်ား လႈပ္ခဲ့သည္။ ေျမငလ်င္လႈပ္ရျခင္း အေၾကာင္းရင္းမ်ားမႇာ ေအာက္ပါ အတုိင္း ျဖစ္ၾကသည္။(၁) ေျမထုခ်ပ္ငုပ္၀င္ျခင္း ဘူမိေဗဒအခ်ိန္ ဇယားအရ သက္ဦးကပ္၏ အေစာပိုင္း လြန္ခဲ့ေသာ ႏႇစ္ ၅၅ သန္း အခ်ိန္၌ အိႏိၵယ-ၾသ စေၾတးလ် ေျမထုခ်ပ္က ေရြ႕လ်ားလာၿပီး ဥေရာပ-အာရႇ ေျမထုခ်ပ္ႏႇင့္ တိုက္မိသည္။ လက္ရႇိအခ်ိန္၌ ထိုေျမထုခ်ပ္သည္ ရခိုင္ကမ္းလြန္ ဘဂၤလား ပင္လယ္ေအာ္ အတြင္းတြင္ ဥေရာပ-အာရႇ ေျမထုခ်ပ္၏ ေအာက္သို႔ ငုပ္၀င္ေနသည္။ ဤငုပ္၀င္မႈေၾကာင့္ အိႏိၵယႏိုင္ငံ အာသံ-မဏိပူရ ျပည္နယ္မႇ ဘဂၤလား ပင္လယ္ေအာ္ ကို ျဖတ္၍ အင္ဒိုနီးရႇား ကမ္းလြန္ေဒသအထိ ေနရာအႏႇံ႔အျပား၌ အင္အားႀကီး ေျမငလ်င္မ်ား လႈပ္ခဲ့သည္။ ၁၇၆၂ခုႏႇစ္ ဧၿပီ ၂ရက္ေန႔၌ အင္အားႀကီး ၈ .၅မႇ ၉ အထိရႇိေသာ ေျမငလ်င္ တစ္ခုသည္ ရခိုင္ကမ္းလြန္ ေဒသ၌ လႈပ္ခဲ့ရာ ရခိုင္ျပည္နယ္ တစ္ခုလံုးႏႇင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရႇ္တို႔တြင္ ခံစားရၿပီး စစ္တေကာင္းေဒသမႇာ အျပင္းထန္ဆံုး ျဖစ္သည္။ ေျမျပင္အခ်ဳိ႕မႇာ ေရထဲ၌ ေပ်ာက္ကြယ္သြားၿပီး အခ်ဳိ႕က ေရျပင္မႇ ျမင့္တက္လာၾကသည္ ဟု ဆိုေသာ္လည္း မေသခ်ာေခ်။ ၁၈၄၃ခုႏႇစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၆ရက္ ေန႔ည၌ ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕တြင္ ငလ်င္ လႈပ္ခဲ့ရာ ရႊံ႕မီးေတာင္မ်ား ေပါက္ကြဲခဲ့ သည္။ ေအာက္တိုဘာ ၃ရက္ေန႔မႇ ေနာက္ထပ္ငလ်င္က ပို၍ ျပင္းထန္ သည္။ ၁၈၄၈ခုႏႇစ္ ဇန္န၀ါရီ ၃ရက္ ေန႔၌ ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕တြင္ ငလ်င္ေၾကာင့္ အေဆာက္အအုံမ်ား ပ်က္စီးခဲ့သည္။ ၁၈၈၁ခုႏႇစ္ ဒီဇင္ဘာလ ၃၁ရက္ ၌ အႏၵမန္ကြၽန္း၏ အေနာက္ဘက္ ဘဂၤလား ပင္လယ္ေအာ္ အတြင္းကို ဗဟို ျပဳ၍ အင္အားႀကီးေသာ ငလ်င္တစ္ခု လႈပ္ခဲ့ရာ Port Blair ၿမိဳ႕တြင္ ဆူနာမီလႈိင္းမ်ား က်ေရာက္ခဲ့သည္။ ၿမိတ္ကြၽန္းစု အပါအ၀င္ ျမန္မာကမ္း႐ိုးတန္း ေဒသမ်ားမႇလည္း ခံစားရသည္။ ၂၄-၁၂-၂၀၀၄ ေန႔ နံနက္၌ စူမၾတာ ကမ္းလြန္ေဒသကို ဗဟိုျပဳ၍ ေျမငလ်င္လႈပ္ခဲ့ရာ ဆူနာမီလႈိင္းမ်ား က ျမန္မာႏိုင္ငံကိုလည္း ႐ိုက္ခတ္ခဲ့သည္။ ေသဆံုးသူ ၆၁ဦး၊ ဒဏ္ရာ ရသူ ၄၅ဦးရႇိကာ လူ ၂၀၀ခန္႔ ေပ်ာက္ ဆံုးခဲ့သည္။ အိုးအိမ္မ်ားလည္း ပ်က္ စီးခဲ့သည္။ (၂) စစ္ကိုင္းျပတ္ေရြ႕ လြန္ခဲ့ေသာ ႏႇစ္ ၁၁ သန္းခန္႔ တြင္ ကပၸလီ ပင္လယ္ၾကမ္းျပင္က ကြဲထြက္ေသာအခါ ျမန္မာ ေျမထုခ်ပ္ငယ္အား ေျမာက္ဘက္သို႔ တြန္းပစ္ လိုက္သည္။ ထိုေျမထုခ်ပ္ငယ္သည္ အေရႇ႕ဘက္၌ စစ္ကိုင္းျပတ္ေရြ႕ တစ္ေလ်ာက္ ေျမာက္ဘက္သို႔ ေရြ႕လ်ား စဥ္ ေျမငလ်င္မ်ား လႈပ္ခဲ့သည္။ စစ္ကိုင္းျပတ္ေရြ႕သည္ မုတၲမပင္လယ္မႇ အၾကမ္းအားျဖင့္ ရန္ကုန္-မႏၲေလး မီးရထားလမ္း တစ္ေလ်ာက္ႏႇင့္ စစ္ကိုင္း-မင္း၀ံ ေတာင္ၾကားကိုျဖတ္၍ ဧရာ၀တီျမစ္ႏႇင့္ အၿပိဳင္သြားၿပီး ကဗြက္ေဒသ၌ ဧရာ၀တီျမစ္ထဲသို႔ ဆင္း ခဲ့သည္။ ထီးခ်ဳိင့္ၿမိဳ႕၌ ကုန္းေပၚသို႔ တက္၍ အျမႊာသုံးခု ကြဲထြက္ကာ ႏိုင္ငံေျမာက္ဖ်ားထိ ေရာက္ရႇိခဲ့သည္။ ျပတ္ေရြ႕မႈမ်ားေၾကာင့္ စစ္ကိုင္းတိုင္းရႇိ အင္းေတာ္ေရအိုင္ႏႇင့္ ကခ်င္ျပည္နယ္ရႇိ အင္းေတာ္ႀကီး ေရအိုင္ ျဖစ္ေပၚ ခဲ့သည္။ စစ္ကိုင္းျပတ္ေရြ႕သည္ စစ္ကိုင္းေတာင္႐ိုးအား ထက္ျခမ္းခြဲလိုက္ ၿပီးျပတ္ေရြ႕၏ အေနာက္ဘက္မႇ အျခမ္း ကို ျမန္မာ ေျမထုခ်ပ္ငယ္အတိုင္း ေျမာက္ဘက္သို႔ ပို႔ေဆာင္ခဲ့ရာ ထို စစ္ကိုင္းေတာင္၏ တစ္ျခမ္းသည္ ယခုအခါထီးခ်ဳိင့္ၿမိဳ႕နယ္ မရသိမ္ရြာ အနီးမႇာ ေရာက္ေနသည္။ (ျမင့္သိန္း၊ ေက်ာ္တင့္၊ ေအးကိုေအာင္ ၁၉၉၁) ျမစ္ငယ္ျမစ္မႇ ဧရာ၀တီျမစ္ထဲသို႔ ၀င္ေရာက္ေနသည့္ ေနရာကိုလည္း ေျမာက္ဘက္သို႔ ေရႊ႕ပစ္ရာ ျမစ္ငယ္ျမစ္က ေျမာက္ဘက္သို႔ လိုက္၀င္ရသျဖင့္ ထိုေနရာ၌ ျမစ္ငယ္ျမစ္ ေကြ႔ေနသည္။ ၁၈၃၉ခုႏႇစ္ မတ္လ ၂၃ရက္၌ အင္း၀ ငလ်င္လႈပ္ခဲ့ရာ ဗန္းေမာ္မႇ ရန္ကုန္အထိ တစ္ႏိုင္ငံလံုးခံစားရၿပီး ထိုင္းႏိုင္ငံအထိ ေရာက္သည္။ မင္းကြန္းဘုရားႀကီး ပ်က္စီးသည္။ ၿမိဳ႕ထဲရႇိ အုတ္အေဆာက္အအုံ အားလံုးနီးပါးၿပိဳ က်ၿပီး လူ(၃၀၀-၄၀၀)ခန္႔ ေသဆံုးသည္။ ၁၉၀၆ခုႏႇစ္ ၾသဂုတ္လ၃၁ရက္ ႏႇင့္ ၁၉၀၈ခုႏႇစ္ ဒီဇင္ဘာလ ၁၂ရက္ တို႔၌ ပူတာအိုေဒသတြင္ ရစ္ခ်္တာ အင္အား ၇ ႏႇင့္ ၇.၅ အသီးသီး ရႇိၾက ေသာ ငလ်င္မ်ား လႈပ္ခဲ့သည္။ ၁၉၁၇ခုႏႇစ္ ဇူလိုင္လ ၅ရက္ ေန႔၌ အင္အား ၇ရႇိေသာ ပဲခူးငလ်င္ လႈပ္ခဲ့သည္။ ေရႊေမာ္ေဓာထီးႏႇင့္ အဖိုးတန္ရတနာမ်ား ျပဳတ္က်ခဲ့သည္။ ၁၉၂၉ခုႏႇစ္ ၾသဂုတ္လ ၈ရက္ ၌ အင္အား ၇ ရႇိေသာ ဆြာငလ်င္ လႈပ္ခဲ့သည္။ သံလမ္းေတြ ေကြးေကာက္ ကုန္သည္။ ၁၉၃၀ ခုႏႇစ္ ေမလ ၅ ရက္၌ အင္အား ၇.၃ ရႇိေသာ ပဲခူး ငလ်င္လႈပ္ခဲ့သည္။ အပ်က္အစီးမ်ား ၿပီး လူအနည္းဆံုး ၅၀၀ခန္႔ ေသသည္။ တစ္ၿပိဳင္တည္း ေနရာအႏႇံ႔ မီးေတြေလာင္ သည္။ေရႊေမာ္ေဓာ ဘုရားၿပိဳက်သည္။ ရန္ကုန္၌ လူ ၅၀ ေသသည္။ ၁၉၃၀ခုႏႇစ္ ဒီဇင္ဘာ၃ ရက္ႏႇင့္ ၄ရက္ တို႔၌ ျဖဴးၿမိဳ႕တြင္ ငလ်င္ေတြ အမ်ားႀကီးလႈပ္ခဲ့ရာ ဒီဇင္ဘာလ၄ရက္ ေန႔အင္အား၇.၃ရႇိေသာ ငလ်င္က အျပင္းထန္ဆံုး ျဖစ္သည္။အုတ္တိုက္ အမ်ားစု ၿပိဳက်၍ လူ၃၀ခန္႔ ေသဆံုးသည္။ ၁၉၃၁ခုႏႇစ္ ဇန္န၀ါရီ၂၈ရက္ေန႔၌ အင္အား၇.၃ရႇိေသာ ကာမိုင္းငလ်င္တြင္ အုတ္အေဆာက္အအုံေတြ ၿပိဳက် ၿပီး ေနရာအႏႇံ႔မႇာ ေတာင္ေတြၿပိဳသည္။  ၁၉၄၆ခုႏႇစ္ စက္တင္ဘာ ၁၂ ရက္၌ အင္အား ၇.၅ရႇိေသာ တေကာင္းငလ်င္ေၾကာင့္ အိမ္အခ်ဳိ႕ ပ်က္စီးခဲ့သည္။ စက္တင္ဘာ ၁၃ ရက္၌လည္း အင္အား ၇.၇၅ရႇိေသာ ငလ်င္ ထပ္လႈပ္ခဲ့သည္။၁၉၅၀ ျပည့္ႏႇစ္ ၾသဂုတ္လ ၁၈ ရက္၌ အင္အား ၇ရႇိ ေသာ ကာမိုင္းငလ်င္ လႈပ္ခတ္ခဲ့သည္။၁၉၅၆ ခုႏႇစ္ဇူလိုင္လ ၁၆ ရက္ ၌ အင္အား ၇ ရႇိေသာ စစ္ကိုင္း ငလ်င္ေၾကာင့္ ဘုရားေစတီမ်ားႏႇင့္ အေဆာက္အအုံမ်ား ၿပိဳက်၍ စစ္ကိုင္းတံတားမႇာ ေနရာအနည္းငယ္ ေရြ႕ခဲ့သည္။လူ၄၀ခန္႔ ေသဆံုးသည္။ ၁၉၉၁ခုႏႇစ္ ဇန္န၀ါရီ ၅ရက္၌ အင္အား ၇.၁ရႇိေသာ တေကာင္း ငလ်င္ေၾကာင့္ တေကာင္း၊ ထီးခ်ဳိင့္၊ ေကာလင္းႏႇင့္ သပိတ္က်ဥ္းတို႔တြင္ ေျမၿပိဳ၍ ဘုရားေစတီမ်ားႏႇင့္ အေဆာက္အအုံမ်ား ၿပိဳက်ခဲ့သည္။ လူ ၂ဦးေသဆံုးသည္။ ၁၉၉၂ခုႏႇစ္၌ အင္အား ၆.၃ရႇိ ေသာ ထီးခ်ဳိင့္ငလ်င္ လႈပ္ခဲ့သည္။ ၁၉၉၄ခုႏႇစ္၌ အင္အား ၆.၆ ရႇိ ေသာ မိုးေကာင္းငလ်င္လႈပ္ခဲ့သည္။ (၃) အျခားျပတ္ေရြ႕မ်ား ၁၈၅၈ခုႏႇစ္ၾသဂုတ္လ ၂၄ရက္ ေန႕၌ သရက္ႏႇင့္ ျပည္ၿမိဳ႕တို႔တြင္ အင္အားျပင္း ငလ်င္လႈပ္ခဲ့ရာ အိမ္တိုင္းပ်က္စီးခဲ့သည္။ ကခ်င္ျပည္ နယ္ အေရႇ႕ပိုင္း ေထာ္ေဂါေဒသ၌ ၁၉၂၉ ခုႏႇစ္အတြင္းတြင္ ငလ်င္ေတြ တသီႀကီး လႈပ္ခဲ့သည္။ အင္အား ၇ အထိရႇိၾကသည္။ အုတ္ႏႇင့္ေက်ာက္ အေဆာက္အအုံေတြ ၿပိဳက်ၿပီး ေတာင္ေတြလည္း ၿပိဳက်သည္။ ၁၉၁၂ ခုႏႇစ္ ေမလအတြင္း၌ ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလံုး ခံစားရေသာ ငလ်င္ေတြ လႈပ္ခဲ့ရာ ေမ ၂၃ရက္ေန႔တြင္ အင္အား ၈ရႇိေသာ ေမၿမိဳ႕ (ယခုျပင္ဦးလြင္) ငလ်င္မႇာ အျပင္းထန္ဆံုးျဖစ္သည္။ တစ္ကမၻာလံုးမႇ ခံစားလိုက္ရသည္။ ေရႇ႕ေျပးႏႇင့္ ေနာက္ဆက္တြဲ ငလ်င္ေတြလည္း လႈပ္သည္။ ေတာင္ေတြ ၿပိဳက်သည္။ ျပင္ဦးလြင္အနီးမႇာ ေတာင္ႀကီး-အင္းေလးထိ သြယ္တန္းေသာ ေက်ာက္ၾကမ္း ျပတ္ေရႊ႕ေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚရသည္။  ၁၉၇၅ ခုႏႇစ္ ဇူလိုင္ ၈ ရက္၌ အင္အား၆.၇ရႇိေသာ ေတာင္တြင္းႀကီး ငလ်င္ေၾကာင့္ ဘုရားပုထိုးမ်ား၊ တံတား မ်ားႏႇင့္ အေဆာက္အအုံမ်ား ပ်က္စီး၍ လူတစ္ဦး ေသဆံုးသည္။ဂံုညင္းကုန္း ျပတ္ေရႊ႕ေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚသည္။အေနာက္႐ိုးမ ေတာင္တန္းႏႇင့္ အလယ္ပိုင္း ေျမနိမ့္ေဒသတို႔၏ အၾကား မႇ ကေဘာ္ျပတ္ေရြ႕ဇုန္သည္ နာဂေတာင္တန္းမႇ ဘဂၤလား ပင္လယ္ထိ ရႇည္လ်ား သည္။ ၄င္းတစ္ေလ်ာက္၌ ေျမငလ်င္မ်ား မၾကာခဏ လႈပ္ေလ့ရႇိေသာ္လည္း လူေနမထူထပ္သျဖင့္ လူအမ်ား က သတိထားမိျခင္း မရႇိၾက။ ေရႇ႕အလားအလာမ်ား အထက္ေဖာ္ျပပါ ေရြ႕လ်ားေန ေသာ အဓိကျပတ္ေရႊ႕မ်ားရႇိသည့္ ေဒသမ်ားသည္ ငလ်င္လႈပ္ႏိုင္ေသာ ေဒသမ်ားျဖစ္ၾကပါသည္။ စစ္ကိုင္း ျပတ္ေရြ႕တစ္ေလ်ာက္၌ ေျမငလ်င္ အမ်ားအျပား လႈပ္ခဲ့ေသာ္လည္း ေျမငလ်င္ မလႈပ္ဖူးေသးေသာ ေနရာအခ်ဳိ႕သည္ အလားအလာ အရႇိဆံုးျဖစ္ သည္။ တနသၤာရီတိုင္း ႏႇင့္ မြန္ျပည္ နယ္ေတာင္ပိုင္းတို႔သည္ ငလ်င္၏ အလားအလာ အနည္းဆံုး ေဒသမ်ား ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။ |
Comments