Editorials

ေက်ာက္မီးေသြးႏွင့္ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး

ေလထုညစ္ညမ္းမႈ ျမင့္မားျခင္းသည္ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးအတြက္ ဆုိးရြားေသာ အက်ဳိးဆက္မ်ားျဖစ္ေပၚေစၿပီး ပတ္၀န္းက်င္ေလထု ညစ္ညမ္းမႈေၾကာင့္ အဆုတ္ကင္ဆာ၊ ေလျဖတ္ျခင္းႏွင့္ ႏွလုံးေရာဂါမ်ားေၾကာင့္ အခ်ိန္မတုိင္မီ ေသဆုံးရသူဦးေရ ျမင့္တက္လာမႈမွာ သတိျပဳစရာျဖစ္သည္။ ေလထုညစ္ညမ္းမႈအတြက္ ေက်ာက္မီးေသြးစက္႐ုံမ်ားမွ ထြက္ရွိလာမည့္ ဓာတ္ေငြ႕မ်ားႏွင့္ အမႈန္အမႊားမ်ားမွာ သတိထားရမည့္ အေနအထားပင္ျဖစ္သည္။

ဖန္တီးႏုိင္စြမ္းရွိေသာ အေတြးႏွင့္ ပညာေရး

အျခားသူမ်ား အတြက္လည္း အသုံးက်ေသာ သို႔မဟုတ္ အျခားသူမ်ားက တန္ဖိုးထားေသာ အသစ္ တစ္စုံတစ္ရာကို ျပဳလုပ္ႏုိင္စြမ္း သို႔မဟုတ္ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္စြမ္းကို ဖန္တီးႏုိင္စြမ္းဟု ေခၚသည္။ အဆုိပါ တစ္စုံတစ္ရာဟူသည္ တစ္စုံတစ္ခုေသာ အရာ (ဥပမာ - စာစီစာကုံးတစ္ပုဒ္ သို႔မဟုတ္ ပန္းခ်ီကားတစ္ခ်ပ္)၊ ကြၽမ္းက်င္မႈတစ္ရပ္ (ဥပမာ - တူရိယာ တစ္ခုကို တီးခတ္ျခင္း)ႏွင့္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္တစ္ရပ္ (ဥပမာ- ျမင္ေတြ႕ေနက် ကိရိယာ တစ္ရပ္ကိုပင္ နည္းလမ္းသစ္ျဖင့္ အသုံးျပဳျခင္း) ျဖစ္ႏုိင္သည္။ ဖန္တီးႏုိင္စြမ္းရွိရန္ အဆုိပါ အရာ၊ ကြၽမ္းက်င္မႈ သို႔မဟုတ္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္သည္ ထူးဆန္း႐ုံသက္သက္ မဟုတ္ရ။ အသုံးမက်ေသာ သို႔မဟုတ္ တန္ဖိုးမရွိေသာ အသစ္သက္သက္ မဟုတ္ရ။ မေတာ္တဆ

ဆင္းရဲမြဲေတမႈ၊ ၀င္ေငြမညီမွ်မႈႏွင့္ စီးပြားေရးႀကီးထြားမႈ

၀င္ေငြက ပ်မ္းမွ်၀င္ေငြေအာက္ တစ္စံုတစ္ရာေသာ ပမာဏ ေလ်ာ့နည္းျခင္းကို ‘ႏိႈင္းရ ဆင္းရဲမြဲေတမႈ’ ဟု ေခၚသည္။ ဥပမာအားျဖင့္ ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံတြင္ ပ်မ္းမွ်၀င္ေငြေအာက္ ရာခိုင္ႏႈန္း ၅၀ ေလ်ာ့နည္းျခင္းကို ‘ႏိႈင္းရ ဆင္းရဲမြဲေတမႈ’ ဟု သတ္မွတ္သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ စီးပြားေရးႀကီးထြားမႈ ျမင့္တက္လာျခင္းက စီးပြားေရးႀကီးထြားမႈ၌ ပါ၀င္သည့္အရာမ်ားကို အေျပာင္းအလဲျဖစ္ေစႏုိင္သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ စီးပြားေရးႀကီးထြားမႈသည္ ‘ႏိႈင္းရ ဆင္းရဲမြဲေတမႈ’ ကို ေလွ်ာ့ခ်ေပးႏုိင္သကဲ့သုိ႔ ‘ႏိႈင္းရ ဆင္းရဲမြဲေတမႈ’ ကို ျမင့္တက္ျခင္းလည္း ျဖစ္ေစႏုိင္သည္။

လူငယ္ေရးရာဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး

ယခုေနာက္ပိုင္း ျဖစ္ပြားလာသည့္ မႈခင္းျဖစ္စဥ္အခ်ဳိ႕တြင္ ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္ လူငယ္မ်ား ပါ၀င္လာသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ အခ်ဳိ႕ျဖစ္စဥ္မ်ားတြင္ လူငယ္မ်ား အုပ္စုလိုက္ က်ဴးလြန္ခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ မႈခင္းျဖစ္စဥ္မ်ားတြင္ ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္ လူငယ္မ်ား ပါ၀င္လာသည့္ အေနအထားမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ မည္သည့္ အေၾကာင္းရင္းေၾကာင့္ ဆိုသည္ကို စနစ္တက် ဆန္းစစ္ ေလ့လာသင့္ၿပီ ျဖစ္သည္။

သဘာ၀ေဘးအႏၲရာယ္ႏွင့္ တံု႔ျပန္ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ျခင္း

အေရွ႕ေတာင္အာရွႏိုင္ငံမ်ားတြင္ သဘာ၀ေဘးအႏၲရာယ္ႏွင့္ ေတြ႕ၾကံဳရေလ့ရွိေသာ ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ တစ္ႏုိင္ငံအျဖစ္ပါ၀င္သည့္ ျမန္မာႏုိင္ငံအေနျဖင့္ ယခုႏွစ္ပိုင္းမ်ားတြင္ မိုးကာလ၌ ေရႀကီးေရလွ်ံျခင္း၊ မိုးေခါင္ေရရွားျခင္း ကဲ့သုိ႔ေသာ သဘာ၀ေဘးအႏၲရာယ္ျဖစ္စဥ္မ်ားကို ပိုမိုၾကံဳေတြ႕လာရသည္။ အထူးသျဖင့္ သစ္ေတာထူထပ္ကာ သဘာ၀၀န္းက်င္ေကာင္းမ်ား ပိုင္ဆုိင္ခဲ့ေသာ္လည္း သဘာ၀သယံဇာတမ်ားအား အစည္းအတားမရွိ ထုတ္ယူခဲ့ျခင္းႏွင့္အတူ ဆုိးရြားေသာ သဘာ၀ေဘးအႏၲရာယ္မ်ားကို ပိုမိုရင္ဆုိင္လာၾကရျခင္းျဖစ္သည္။