Editorials

ဖိႏိွပ္ခံ ေတာင္သူလယ္သမားမ်ားကို စာနာပါ

ေခတ္အဆက္ဆက္ စနစ္အမ်ဳိးမ်ဳိးၾကား အခက္အခဲမ်ားႏွင့္ ႐ုန္းကန္ရင္ဆုိင္ရသည့္ သူမ်ားတြင္ ေတာင္သူလယ္သမားမ်ား အမ်ားအျပား ပါ၀င္ေနသည္။ လယ္ယာေျမ သိမ္းဆည္းခံရျခင္းအျပင္ ဥပေဒအရ အေရးယူ ေထာင္ခ်ခံရျခင္းမ်ား ရွိေနသည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ေတာင္သူလယ္သမား အခြင့္အေရး ကာကြယ္ေရးႏွင့္ အက်ဳိးစီးပြား ျမႇင့္တင္ေရးဆုိင္ရာ ဥပေဒျပ႒ာန္းခ်က္မ်ား ရွိေသာ္လည္း ဥပေဒအသက္၀င္မႈ အားနည္းေနေသးျခင္း၊ ယခင္ကာလမ်ားကတည္းက ေျမယာဆုိင္ရာ ရွင္းလင္းခိုင္မာမႈမရွိျခင္းမ်ားက ေတာင္သူလယ္သမားမ်ားအတြက္ ‘ဘူးေလးရာဖ႐ံုဆင့္’ ဆုိသလုိ ျဖစ္ေနၾကရသည္။

ဗြီအိုင္ပီဓေလ့

၀န္ႀကီးမ်ားႏွင့္ အႀကီးတန္း အစိုးရအရာရွိမ်ားက ယာဥ္ေၾကာကို ေဖာက္ထြက္ရန္အတြက္ ၎တုိ႔၏ ကားမ်ားတြင္ အခ်က္ျပမီးနီမ်ားကို အသံုးျပဳေနမႈအား ပိတ္ပင္သြားမည္ဟု အိႏိၵယက ဧၿပီ ၁၉ ရက္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ဗီြအိုင္ပီဓေလ့ႏွင့္ ပတ္သက္၍ အိႏိၵယျပည္သူမ်ား၏ မေက်နပ္မႈမ်ားႏွင့္ စြပ္စြဲမႈမ်ားသည္ ကာလၾကာရွည္စြာကတည္းက ရွိေနခဲ့သည္။ ေမ ၁ ရက္မွစ၍ အေရးေပၚဌာနယာဥ္မ်ားကိုသာ အိႏိၵယ၏ နာမည္ပ်က္လွေသာ ယာဥ္ေၾကာပိတ္ဆုိ႔ေနသည့္ လမ္းမ်ားကို လ်င္ျမန္စြာ ျဖတ္ေမာင္းႏုိင္ရန္အတြက္ အခ်က္ျပ မီးနီမ်ားကို အသံုးျပဳခြင့္ ျပဳေတာ့မည္ျဖစ္သည္။ “ေမ ၁ ရက္ကစၿပီး ဘယ္ယာဥ္မွ အခ်က္ျပ မီးနီထားခြင့္ မရွိပါဘူး။ ဒီေနရာမွာ ျခြင္းခ်က္လည္း မရွိပါဘူး”ဟု ဘ႑ာေရး၀န္ႀကီး

အဂတိလိုက္စားမႈ ကင္းရွင္းေရး

အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးအတြက္ လမ္းညႊန္တစ္ရပ္ ထုတ္ျပန္ထားသည္။ အဆိုပါ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး လမ္းညႊန္တြင္ အဂတိလိုက္စားမႈဆိုသည္မွာ အဘယ္နည္း၊ က်င့္၀တ္ေျဖာင့္မွန္မႈ ဆိုသည္မွာ အဘယ္နည္း၊ အဂတိလိုက္စားမႈကို မည္သို႔မည္ပံု ဆန္႔က်င္၍ ဂုဏ္သိကၡာရိွေသာ လုပ္ငန္းတစ္ခုအျဖစ္ မည္သို႔လည္ပတ္ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္သနည္း၊ အစိုးရႏွင့္ အရပ္ဘက္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားသည္ အဂတိလိုက္စားမႈကို တိုက္ဖ်က္ရန္ႏွင့္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ ၀န္းက်င္ေကာင္းဖြံ႕ၿဖိဳးရန္ မည္သို႔မည္ပံု ကူညီလုပ္ေဆာင္ႏုိင္သနည္း စသည့္အေၾကာင္းအရာမ်ား ပါ၀င္ပါသည္။

စေတးခံ ေျမစာပင္မ်ား မျဖစ္ေစေရး

လူမႈေရး၊ စီးပြားေရးႏွင့္ အေထြေထြလူမႈျပႆနာမ်ားအၾကား စေတးခံ ေျမစာကေလးငယ္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္သည့္သတင္းမ်ားက စိတ္မေကာင္းဖြယ္ရာ မၾကာခဏ ေတြ႕ျမင္ေနရသည္။ ေမြးကင္းစကေလးငယ္မ်ား စြန္႔ပစ္ခံရမႈ၊ လူမမည္ကေလးငယ္ႏွင့္ လူငယ္အရြယ္မိခင္တို႔ မိမိကိုယ္ကိုယ္ သတ္ေသမႈ၊ ဖခင္ျဖစ္သူ၏ ဓားျဖင့္ ခုတ္သတ္မႈေၾကာင့္ ေသဆုံးရသည့္ ကေလးငယ္မ်ား သတင္း၊ ေလာကအေၾကာင္း ခေရေစ့တြင္းက် သိႏုိင္ေလာက္သည့္ အရြယ္မေရာက္ေသးေသာ္လည္း လူစိတ္ေပ်ာက္ေနသည့္ ကာမမုဆိုးတို႔၏ ႐ုိင္းစုိင္း ယုတ္မာမႈ အႏၲရာယ္တို႔ကို ခံစားခဲ့ရေသာ လူမမည္ကေလးငယ္မ်ား စသည္ျဖင့္ မ်ားစြာေသာ ျဖစ္စဥ္မ်ားက ရင္နင့္ဖြယ္ရာျဖစ္သည္။

ခဲြျခားဆက္ဆံျခင္း

လူမႈေရးရာကိစၥမ်ားတြင္ လူပုဂၢိဳလ္တစ္ဦး၏ ပင္ကိုအရည္အခ်င္းထက္ အဆိုပါပုဂၢိဳလ္ပါ၀င္သည့္ အုပ္စု၊ လူတန္းစား သို႔မဟုတ္ အမ်ဳိးအစားအေပၚ အေျခခံလ်က္ ဦးစားေပးျခင္း သို႔မဟုတ္ ဆန္႔က်င္ျခင္းအားျဖင့္ ျပဳမူဆက္ဆံျခင္း၊ စဥ္းစားသံုးသပ္ျခင္း သို႔မဟုတ္ ခြဲျခားဆံုးျဖတ္ျခင္းကို ခဲြျခားဆက္ဆံျခင္း (Discrimination) ဟုေခၚသည္။ ယင္းတြင္ ၎တုိ႔ အမွန္တကယ္ ပါ၀င္ေသာ သို႔မဟုတ္ ပါ၀င္သည္ဟု ထင္ျမင္ယူဆေသာ သက္ဆုိင္ရာအုပ္စု သို႔မဟုတ္ လူအုပ္စုအမ်ဳိးအစားအေပၚ အေျခခံလ်က္ လူပုဂၢိဳလ္တစ္ဦး သို႔မဟုတ္ လူအုပ္စုတစ္စုကို လူမ်ားဆက္ဆံေလ့ရွိပံုထက္ ပိုမိုဆုိးရြားေသာပံုစံျဖင့္ ျပဳမူဆက္ဆံျခင္း ပါ၀င္သည္။