ဆင္းရဲမြဲေတမႈရဲ႕ သားေကာင္မ်ား

ခုန္ခ်ေသဆံုးခဲ့သည့္ ျမန္မာအမ်ဳိးသမီးငယ္ (ပံုေသး) ႏွင့္ ခုန္ခ်ခဲ့သည့္ ကြန္ဒိုအား ေတြ႕ရစဥ္ (ပံုႀကီး)

ဇြန္ ၁၂ ရက္က စင္ကာပူတြင္ ေနထိုင္သည့္ ျမန္မာလူမ်ဳိး လုပ္သားမ်ားအၾကားသာမက ျမန္မာတိုင္းရင္းသားမ်ားအၾကားတြင္ ထိတ္လန္႔စရာ သတင္းတစ္ပုဒ္ ေပၚထြက္ခဲ့သည္။ အဆိုပါသတင္းမွာ စင္ကာပူႏိုင္ငံတြင္ အိမ္ေဖာ္ အလုပ္လုပ္ကိုင္ေနသည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသား ၿမိဳလူမ်ဳိး (ရခိုင္ တိုင္းရင္းသားမ်ဳိးႏြယ္စုတြင္ တစ္ခုပါ၀င္သည္) အမ်ဳိးသမီးငယ္တစ္ဦး တိုက္ေပၚမွ ခုန္ခ်ကာ ေသေၾကာင္းၾကံစည္ခဲ့သည့္ သတင္းျဖစ္သည္။

အသက္ႏွစ္ဆယ္ေက်ာ္ခန္႔အရြယ္ မဇင္မာဦး အမည္ရိွ အဆိုပါအမ်ဳိးသမီးငယ္မွာ စင္ကာပူႏိုင္ငံအမွတ္ 180 Depot လမ္းေပၚရွိ Interlace ကြန္ဒုိမွ ခုန္ခ်ေသဆုံးခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ယင္းအမ်ဳိးသမီးငယ္မွာ ယင္းကြန္ဒို၏ ၁၉ ထပ္အျမင့္မွတစ္ဆင့္ ခုန္ခ်ကာ မိမိကိုယ္ကိုယ္သတ္ေသသည့္ ႐ုပ္သံဗီဒီယိုဖိုင္မွာလည္း လူမႈကြန္ရက္စာမ်က္ႏွာမ်ားေပၚတြင္ ပ်ံ႕ႏွံ႔ခဲ့သည္။

ယင္း႐ုပ္သံဖိုင္တြင္ အမ်ဳိးသမီးငယ္မွာ ကြန္ဒိုေပၚမွ ခုန္မခ်မီ သူမအား ကူညီကယ္ဆယ္ရန္ ေဆာင္ရြက္ေနသူမ်ားႏွင့္ စကားေျပာေနသည္ကို ေတြ႕ရသည္။

အျပန္အလွန္ ေျပာဆုိမႈမ်ား ပါ၀င္သည့္ ယင္းဗီဒီယိုဖိုင္တြင္ စကားေျပာေနမႈမ်ားသာမက ကြန္ဒိုေပၚမွခုန္ခ်သည့္ ျမင္ကြင္းမ်ားလည္း ပါ၀င္သည္ကို ေတြ႕ရသည္။

“ျမန္မာလူမ်ဳိးေတြ ဒီမွာ တိုက္ေပၚက ခုန္ခ်တယ္ဆိုတာက တစ္ႏွစ္ကို တစ္ခါေလာက္ ျဖစ္တယ္။ အမ်ားစုက အိမ္ေဖာ္လုပ္တဲ့သူေတြက မ်ားတယ္”ဟု စင္ကာပူႏိုင္ငံတြင္ ၁၀ ႏွစ္ေက်ာ္ အလုပ္လုပ္ကိုင္ေနသည့္ ကိုလွမ်ဳိးက ေျပာၾကားသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္ေက်ာ္ ကာလမ်ားက ျပည္ပသို႔ သြားေရာက္အလုပ္လုပ္ကိုင္သူမွာ ပမာဏ အနည္းငယ္သာရိွခဲ့ေသာ္လည္း ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္ေနာက္ပိုင္းမွ စၿပီး သြားေရာက္ လုပ္ကိုင္သူ မ်ားျပားလာခဲ့သည္ကို ေတြ႕ရသည္။

“ အရင္ကြၽန္ေတာ္တို႔ လာလုပ္တုန္းက ျမန္မာဆိုတာ သိပ္မမ်ားေသးဘူး။ အခုကေတာ့ ပင္နီဆူလာ တစ္ခုလံုးနီးပါးကေတာ့ ျမန္မာေတြခ်ည္းပဲလို႔ ေျပာလို႔ရတယ္”ဟု ကို လွမ်ဳိးက လူမႈကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာမွတစ္ဆင့္ ဆက္သြယ္ေျပာၾကားသည္။

ယင္းသို႔ စင္ကာပူသို႔ သြားေရာက္လုပ္ကိုင္သူမ်ားမွာ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းခြင္မ်ား၊ စက္႐ံု၊ အလုပ္႐ံုမ်ားတြင္သာမက အိမ္အကူလုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ သက္ႀကီးရြယ္အို ေစာင့္ေရွာက္ေရး ေဂဟာမ်ားတြင္ သြားေရာက္လုပ္ကိုင္သူမ်ားလည္း မ်ားျပားလာခဲ့ေၾကာင္း စင္ကာပူေရာက္ ျမန္မာလူမ်ဳိးမ်ားက ေျပာၾကားသည္။

“အခုေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားလုပ္ေနတာကေတာ့ အိမ္အကူအလုပ္။ လာတဲ့ပံုစံကေတာ့ ေအးဂ်င့္နဲ႔ လာတာေတြလည္းရိွတယ္။ အေၾကြး စနစ္နဲ႔ေပါ့။ လခထဲက ျဖတ္မယ္ဆိုတဲ့ သေဘာတူညီခ်က္နဲ႔ေပါ့။ ဒါမွ မဟုတ္ရင္အလည္အပတ္ ဗီဇာနဲ႔ လာတယ္။ ဒီေရာက္မွ အလုပ္ရွာေပါ့။ အဲဒါကေတာ့ အိမ္ေဖာ္တစ္မ်ဳိးတည္းအတြက္ မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ က်န္တဲ့ အလုပ္ေတြလည္း ပါလာတာေပါ့”ဟု ကိုလွမ်ဳိးက ေျပာၾကားသည္။

ျပည္တြင္းအလုပ္အကိုင္ ရွားပါးမႈ၊ လုပ္ခလစာ မေလာက္ငမႈ စသည့္အခ်က္မ်ားမွာ ျပည္ပသို႔သြားေရာက္လုပ္ကိုင္သူ မ်ားျပားလာသည့္ အေျခခံအေၾကာင္းရင္းမ်ားျဖစ္ေၾကာင္း ျပည္ပ အလုပ္အကိုင္ ၀န္ေဆာင္မႈ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားအဖြဲ႕ခ်ဳပ္မွ တာ၀န္ရိွသူတစ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

“လူေတြရဲ႕ ပညာရည္နိမ့္ပါးတာ၊ အလုပ္အကိုင္ေတြ အဆင္မေျပၾကဘူး။ ျပည္တြင္းအလုပ္အကိုင္ ရွားပါးတာေတြက ျပည္ပကို ရရာအလုပ္နဲ႔ ထြက္လုပ္ၾကဖို႔ တြန္းအားေပးတဲ့ အေျခအေနတစ္ခုေပါ့” ဟု အဆိုပါ တာ၀န္ရိွသူက ေျပာၾကားသည္။ ယင္းကဲ့သုိ႔ အလုပ္သြားေရာက္ လုပ္ကိုင္ရာတြင္ အိမ္နီးခ်င္း အာဆီယံႏိုင္ငံမ်ားျဖစ္သည့္ ထိုင္း၊ မေလးရွားႏွင့္ စင္ကာပူႏိုင္ငံမ်ားသို႔ သြားေရာက္ လုပ္ကိုင္လ်က္ရိွေၾကာင္း သိရသည္။

ထိုသို႔ သြားေရာက္လုပ္ကိုင္ေစရာတြင္ ေအဂ်င္စီမ်ားအား တာ၀န္ယူမႈ တာ၀န္ခံမႈမ်ားႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ခံ၀န္ကတိမ်ားကို ေရးထိုးေစေၾကာင္း အလုပ္သမား၊ လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရးႏွင့္ ျပည္သူ႔အင္အား၀န္ႀကီးဌာန ဒုတိယညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ေဒၚခင္ႏြယ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

“ကြၽန္မတို႔က ဒီအလုပ္သမားနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ေအဂ်င္စီေတြကို အစစ တာ၀န္ယူပါဆိုတဲ့ ခံ၀န္ကတိေတြ ထိုးေစတယ္။ အဲဒီလိုလုပ္ၿပီးရင္ စက္႐ံုအလုပ္႐ံုေတြကို လႊတ္ပါတယ္”ဟု ေဒၚခင္ႏြယ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

စင္ကာပူသို႔ သြားေရာက္လုပ္ကိုင္ရာတြင္ ယခင္က ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းႏွင့္ စက္႐ံုအလုပ္႐ံုမ်ားသို႔ အမ်ဳိးသားအမ်ားစု  သြားေရာက္လုပ္ကိုင္ခဲ့ေသာ္လည္း ေနာက္ပိုင္းတြင္ အမ်ဳိးသမီးမ်ားမွာ အိမ္အကူလုပ္ငန္း၊ သူနာျပဳလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ သြားေရာက္ လုပ္ကိုင္ခဲ့ၾကသည္။

ယင္းကဲ့သို႔ အေျခအေနမ်ားေၾကာင့္ ယခင္အစိုးရလက္ထက္တြင္ စင္ကာပူႏိုင္ငံ သို႔ အိမ္အကူလုပ္ကိုင္ျခင္းအား တရား၀င္အျဖစ္ ပို႔ေဆာင္ေပးရန္ ေအဂ်င္စီမ်ားအား ပို႔ေဆာင္ခြင့္ျပဳခဲ့သည္။

“ကြၽန္မတို႔ အမ်ဳိးသမီးေတြကိုေတာ့ အျပင္မွာ သြား အလုပ္မလုပ္ေစခ်င္ၾကဘူး။ ဒါေပမဲ့ အားလံုးကလည္းသြားမယ္။  ေစလႊတ္တဲ့သူေတြလည္း ရိွတယ္။ ကိုယ့္အစီအစဥ္နဲ႔ ကိုယ္သြားဆိုေတာ့ ကြၽန္မတို႔က လႊတ္လိုက္ပါတယ္။ စက္႐ံု အလုပ္႐ံုေတြကို လႊတ္တာေတာ့ ျပႆနာမရိွပါဘူး။ လူအမ်ားနဲ႔ ေနရတယ္။ လူအမ်ားနဲ႔ စကားေျပာရတယ္။ အဲဒီကေန တစ္ဆင့္တက္ၿပီး အိမ္တြင္းအေထာက္အကူျပဳေတြကို လႊတ္မယ္ဆိုၿပီး ေတာင္းဆိုလာၾကတယ္။ အဲဒီက်ေတာ့ ဒီေအဂ်င္စီေတြက လုပ္သားရဲ႕ ေစ်းကြက္ေတြကို ရွာတာျဖစ္တယ္။ တစ္ေနရာနဲ႔ တစ္ေနရာ ဖြံ႕ၿဖိဳးၿပီးႏိုင္ငံေတြမွာ က်ေတာ့ အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္းမ်ားတဲ့ ေနရာ၊ လုပ္ခလစာမ်ားတဲ့ေနရာကို သြားၾက ျခင္းေပါ့ေနာ္။ အဲဒီအတြက္ေၾကာင့္ ေစလႊတ္ခ်င္တယ္ဆိုၿပီး တင္ျပလာၾကတယ္။  ၂၀၁၃ ခုႏွစ္မွာ စင္ကာပူကို စလႊတ္တယ္။ ေအဂ်င္စီ ေျခာက္ခုက အိမ္တြင္း အေထာက္အကူျပဳ အလုပ္သမားေတြကို ေစလႊတ္တယ္။ အဲဒီ လိုေစလႊတ္တာ အလုပ္သမားေတြအတြက္ သင္တန္းေက်ာင္းေတြ ဖြင့္တယ္။ သင္တန္းေက်ာင္းေတြမွာလုပ္ငန္းနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့သင္တန္း၊ ဘာသာစကား သင္တန္းေတြ အဲဒါေတြကို သင္ေပးတယ္။ က်န္းမာေရးအတြက္လည္း သင္တန္းေပးတယ္။ သြားခါနီးမွာဆိုရင္ ကြၽန္မတို႔ဌာနက Brefin လည္း ေပးပါတယ္။ ဖုန္း နံပါတ္ေတြ aပးတယ္။ ကြၽန္မတို႔ လႊတ္ထားတဲ့ သူေတြထဲမွာ အဆင္မေျပတဲ့သူေတြ မရိွေသးဘူး။ ေနာက္တစ္ခါ စင္ကာပူကို Pilot ပေရာဂ်က္ လုပ္လိုက္တဲ့အခါမွာေတာ့ ေအာင္ျမင္တယ္လို႔ ယူဆၿပီးေတာ့ ေဟာင္ေကာင္ကို လႊတ္တယ္။ ေဟာင္ေကာင္ကိုက်ေတာ့ လူ ၁၇၀ ေလာက္လႊတ္လိုက္တယ္။ ေဟာင္ေကာင္မွာလည္း ျပႆနာ ႀကီးႀကီးက်ယ္က်ယ္ မရိွဘူး”ဟု ေဒၚခင္ႏြယ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

သို႔ေသာ္ေနာက္ပိုင္းတြင္ ျပည္သူမ်ား၏ ေတာင္းဆိုမႈႏွင့္အတူ ျပည္ပသို႔ အိမ္အကူေစလႊတ္ျခင္းအား တစ္ႏွစ္ခန္႔အၾကာတြင္ ရပ္ဆိုင္းခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

“ေဟာင္ေကာင္ကိုေရာ စင္ကာပူကိုေရာ ကြၽန္မတို႔ ခဏရပ္ခဲ့တယ္။ အဲဒါကလည္း ဘာေၾကာင့္ရပ္တာလဲဆိုရင္ အားလံုးကလည္း ေျပာၾကတယ္။ စင္ကာပူအိမ္ေဖာ္တားျမစ္ေရးကို ဖြင့္ေပးသင့္တယ္တဲ့။ ကြၽန္မတို႔က ဌာနဆိုင္ရာပါ။ ကြၽန္မတို႔အေနနဲ႔ ျပည္သူ႔အသံကို နားေထာင္ရပါတယ္။ အခုျပည္သူေတြရဲ႕ အသံကို နားေထာင္မယ္။ ျပည္သူေတြက ေစလႊတ္ခိုင္းလို႔ ေအဂ်င္စီေတြက ေစလႊတ္ေနလို႔ လုပ္သားေစ်းကြက္ မရိွရင္ လႊတ္လို႔မရဘူး။ မီဒီယာေတြကလည္း အိမ္တြင္းအေထာက္အကူျပဳေတြကို လႊတ္ေနပါတယ္လို႔ ေရးၾကတယ္။ ေျပာခဲ့တယ္။ အဲဒီအတြက္ေၾကာင့္ ကြၽန္မတို႔ ရပ္ဆိုင္းခဲ့တယ္”ဟု အလုပ္သမား၊ လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရးႏွင့္ ျပည္သူ႔အင္အား ၀န္ႀကီးဌာန ဒုတိယညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ေဒၚခင္ႏြယ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

သို႔ေသာ္ လက္ရိွတြင္ တရားမ၀င္သြားေရာက္ကာ အိမ္အကူလုပ္ကိုင္မႈမ်ား ရိွေနေၾကာင္း၊ ၀န္ႀကီးဌာနမွ သိရိွထားသည့္ စာရင္းမ်ားအရ စင္ကာပူတြင္ သြားေရာက္လုပ္ကိုင္သည့္ အိမ္အကူဦးေရ ၄၀၀၀၀ နီးပါးခန္႔ ရိွေၾကာင္း ၎က ဆက္လက္ေျပာၾကားသည္။

“ကြၽန္မတို႔က စင္ကာပူကို ၁၃၀ ပဲ ပို႔ ထားပါတယ္ေျပာတယ္။ ေဟာင္ေကာင္ကို ၁၇၀ ပို႔ထားပါတယ္ ေျပာတယ္။ ဒါေပမဲ့ စင္ကာပူမွာေရာက္ေနတဲ့သူက ၄၀၀၀၀ နီးပါး ခန္႔ရိွတယ္”ဟု ေဒၚခင္ႏြယ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

အိမ္အကူလုပ္သား ေစလႊတ္ထားေသာ ေအဂ်င္စီမ်ားအေနျဖင့္ ၀န္ႀကီးဌာနအား စာရင္းမ်ားကို တင္ျပရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း၊ ထိုသို႔ တင္ျပရန္ေတာင္းဆုိျခင္းမွာ အေရးယူရန္အတြက္ မဟုတ္ဘဲ အလုပ္သမားမ်ားအတြက္ ကူညီေပးႏိုင္ရန္ျဖစ္ေၾကာင္း ၎ကဆုိသည္။

“ေအဂ်င္စီ စာရင္းကို မလိုခ်င္ဘူး။ ကြၽန္မတို႔က စင္ကာပူမွာ ေရာက္ေနတဲ့ လူစာရင္းကိုပဲ လိုခ်င္တယ္။ စာရင္းရရင္ ကြၽန္မတို႔က ကြၽန္မတို႔ လႊတ္ထားတဲ့ အလုပ္သမားပါလို႔ အသိအမွတ္ျပဳမယ္။ မွတ္ပုံမတင္ထားတဲ့သူ ေတြကို အေရးယူဖုိ႔မရွိပါဘူး”ဟု ၎ကေျပာၾကားသည္။

“အဲဒီလိုလူေတြအတြက္ကို ဘယ္လို အေၾကာင္းနဲ႔ျဖစ္ျဖစ္ ကြၽန္မတို႔ကို စာရင္းေပးပါ ေျပာတယ္။ အဲဒီစာရင္းေပးမယ္ဆိုရင္ အဲဒီလူေတြကို ကြၽန္မတို႔က အေထာက္အထား လုပ္ေပးမယ္။ ကြၽန္မတို႔က အသိအမွတ္ျပဳမယ္။ တရား၀င္သြားတာ မဟုတ္ဘူးလို႔ သူတုိ႔ကေျပာရင္ ဟိုမွာကေတာ့ ႏိုင္ငံျခားမွာ ေနတယ္။ ကြၽန္မတို႔မွာ စာရင္းမရိွဘူး။ ကြၽန္မတို႔ မွာ တရား၀င္ မဟုတ္ဘူး။ ဟိုမွာ တရား၀င္ အလုပ္လုပ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ အကူအညီေပးဖို႔ က်ေတာ့ ခဲယဥ္းတယ္။ စာရင္းမရိွလို႔။ စာရင္း ရိွရင္ တရား၀င္ျဖစ္ေစ၊ တရားမ၀င္ျဖစ္ေစ ကြၽန္မတို႔ကို သူတို႔ ဘယ္ေနရာမွာရိွတယ္။ ဘာလုပ္ေနတယ္ဆိုတာကို စာရင္းလာေပး ခိုင္းထားတယ္။ စာရင္းကေတာ့ သိပ္မျပည့္စံု ေသးဘူး။ ေလးေသာင္းအထိ စာရင္းမရေသးဘူး။ တခ်ဳိ႕ေတာ့ ရထားပါတယ္။ အဲဒါေတြၿပီးရင္ေတာ့ အလုပ္သမားေတြကို အေထာက္အထား ေပးမယ္”ဟု ေျပာၾကားသည္။

လက္ရိွတြင္ အစိုးရအေနျဖင့္ စင္ကာပူ အစိုးရႏွင့္ညိႇႏိႈင္းကာ ေလဆိပ္တြင္ အလုပ္ သမားေစာင့္ၾကည့္သည့္ေကာင္တာကို ဖြင့္ လွစ္ခဲ့ေသာ္လည္း အခက္အခဲမ်ားကို ေတြ႕ ၾကံဳရေၾကာင္း သိရသည္။

“စင္ကာပူနဲ႔ ေဆြးေႏြးလိုက္ၾကတာေပါ့။ အခုကြၽန္မတို႔က ေလဆိပ္မွာ ျမန္မာေရႊ႕ေျပာင္း အလုပ္သမားမ်ား သတင္းပို႔ ေကာင္တာ ထားတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီေကာင္တာကိုျဖတ္ၿပီးမွ ေလဆိပ္ရဲ႕တျခားေနရာကို သြားရမယ္လို႔ မဆိုလိုဘူး။ ကြၽန္မတို႔ထားတဲ့ေကာင္တာက မျဖတ္မေနရတဲ့ ေနရာမ်ဳိးမွာ မရိွဘူး။ အဲဒီေတာ့ ေကာင္တာကို လာမျဖတ္ဘူး။ လာျဖတ္တဲ့အခ်ိန္မွာမွ ကြၽန္မတို႔က သိတယ္။ စင္ကာပူကို အလည္အပတ္ဗီဇာနဲ႔ လာတယ္။ ကြၽန္မတို႔ က ေမးမယ္။ အလည္အပတ္ဆို ဘယ္ကိုလာတာလဲ၊ ပိုက္ဆံ ဘယ္ေလာက္ပါလဲ။ ဟိုဘက္က အေထာက္အထားေတြျပ၊ အဲဒီလို ေျပာလာတဲ့အခါမွာ IPA လက္မွတ္ေပါ့။ အဲဒါေတြက အြန္လိုင္းနဲ႔လာတယ္။ အြန္လိုင္းနဲ႔ လာေတာ့ သူတို႔လက္ထဲ တိုက္႐ိုက္ေရာက္သြားတာေပါ့” ဟု ေဒၚခင္ႏြယ္ဦးက ဆိုသည္။

စင္ကာပူသို႔ သြားေရာက္လုပ္ကိုင္ရာတြင္ ယခင္က တရား၀င္ သြားေရာက္ခြင့္ျပဳထားေသာ္လည္း လက္ရိွတြင္ ပိတ္ပင္ထားေသာ္လည္း နည္းမ်ဳိးစံုျဖင့္ သြားေရာက္ လုပ္ကိုင္လ်က္ရိွေၾကာင္း သိရသည္။

ထိုသို႔ သြားေရာက္လုပ္ကိုင္ရာတြင္ စင္ကာပူႏိုင္ငံရိွ ေအးဂ်င့္မွ IPA Letter အား ထုတ္ေပးၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံရိွ ေအးဂ်င့္မွတစ္ဆင့္ ပို႔ေဆာင္ေပးေၾကာင္း သိရသည္။

“ပံုစံကေတာ့ အလည္အပတ္ ဗီဇာနဲ႔ သြားတယ္။ ဒါေပမဲ့ IPA Letter ပါမွရမယ္ဆိုေတာ့ အဲဒါကို အြန္လိုင္းကေန ပို႔လိုက္တယ္။ အဲဒါနဲ႔ စင္ကာပူကို ေရာက္ရင္ေလဆိပ္မွာ ျပၿပီး အလုပ္ရိွတဲ့ဆီကို သြားၾကတာေပါ့။ ေနာက္တစ္ခုက ဗီဇာျပည့္လို႔ ျမန္မာျပည္ျပန္လာတဲ့သူကို ဟိုကအိမ္ရွင္က တိုက္႐ိုက္ေခၚတဲ့ပံုစံေပါ့။ ဒါေပမဲ့ ေအဂ်င္စီခ်င္း ခ်ိတ္ရတာပဲ။ အရင္လုပ္ဖူးတဲ့သူေတြအတြက္ အဆင္ေျပတယ္။ ဒါေပမဲ့ အသစ္ေတြဆိုရင္ေတာ့ ေတာ္ ေတာ္ခက္တယ္” ဟု ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ အေျခစိုက္ ျပည္ပ အလုပ္အကိုင္လိုင္စင္ရ ကုမၸဏီတစ္ခုမွ တာ၀န္ရိွသူတစ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

အာဆီယံႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံ ႏွင့္ အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံမ်ားမွာ ျပည္ပတြင္ သြားေရာက္လုပ္ကိုင္သည့္ မိမိတို႔ႏိုင္ငံသား အိမ္အကူမ်ားအား တာ၀န္ယူမႈတာ၀န္ခံမႈ အျပည့္ရိွေၾကာင္း၊ အဆိုပါႏိုင္ငံမ်ားမွ လုပ္ငန္း ႏွင့္ ပတ္သက္သည့္သင္တန္းမ်ား၊ ဘာသာစကား သင္တန္းမ်ားကို ပို႔ခ်ေပးေၾကာင္း ေဒၚ ခင္ႏြယ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

“ေစလႊတ္ခဲ့မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ကြၽန္မအျမင္မွာ ဖိလစ္ပိုင္ကေတာ့ အလုပ္သမားကို စံျပဳေလာက္တဲ့ ႏိုင္ငံပဲ။ ဖိလစ္ပိုင္က ေစလႊတ္တဲ့အခါမွာ Taster ကေနစတယ္။ အဲဒီကေန  NC -Level 2 ရတဲ့သူကိုပဲ ေစလႊတ္တယ္။ သူ႔ႏိုင္ငံမွာ ႏွစ္ေခါက္ Training လုပ္ထားတာ။ ဟိုကိုေရာက္ရင္ တစ္ေခါက္ ထရိန္နင္ လုပ္ရတယ္။ ဖိလစ္ပိုင္လိုမ်ဳိး လုပ္ႏိုင္ၿပီ၊ အိမ္တြင္း အေထာက္အကူျပဳသူေတြကို ပို႔ခ်င္တယ္ဆိုရင္ ေအဂ်င္စီေတြအေနနဲ႔ အဲဒီလို လုပ္ႏိုင္ဖို႔ လိုအပ္တယ္။ ေအဂ်င္စီက လူတစ္ေယာက္ လႊတ္ထားရင္ တာ၀န္ယူဖို႔ လိုကိုလိုအပ္တယ္။ကြၽန္မတို႔အေနနဲ႔လိုအပ္တာကို ပံ့ပိုးေပးမယ္။လူေတာ့ လႊတ္လိုက္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ေအဂ်င္စီက မရိွဘူး ျဖစ္ေနတယ္”ဟု ၎က ဆက္လက္ ေျပာၾကားသည္။

သြားေရာက္လုပ္ကိုင္သူမ်ားအေနျဖင့္  လုပ္ငန္းခြင္အေၾကာင္းမ်ားသာမက ဘာသာစကား တတ္ကြၽမ္းမႈ၊ အစားအေသာက္ပံုစံမ်ားကအစ ရင္းႏွီးကြၽမ္း၀င္မႈရိွရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း ၎ကေျပာၾကားသည္။

“အိမ္တြင္း အေထာက္အကူျပဳဆိုရင္ ကြၽန္မတို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံထဲမွာဆိုရင္ ေဆြနီးမ်ဳိးစပ္တစ္ခုခုျဖစ္ရင္ မိသားစုဆိုတဲ့ပံုစံနဲ႔ မိသားစုဆိုတဲ့ ပံုစံေနတယ္။ အလုပ္သမားဆိုတာ ႏိုင္ငံတိုင္းမွာ ေရွးကတည္းကရိွတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံက သြားတဲ့သူေတြဆိုရင္ သူတို႔မိသားစုအတြက္ သူတို႔ႏိုင္ငံအတြက္ သူတို႔က တစ္စိတ္တစ္ေဒသ ပါ၀င္တဲ့သူေတြ ျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကြၽန္မတို႔အေနနဲ႔ သူတို႔ကို ေမ့လို႔ေတာ့ မရဘူး။ ဒီမွာလုပ္တာနဲ႔ ျပည္ပမွာ လုပ္တာနဲ႔ ကြာျခားတာေပါ့။ သြားတဲ့သူေတြ အေနနဲ႔ ကိုယ္လုပ္မယ့္အလုပ္အေၾကာင္း ေသခ်ာသိဖို႔ လိုအပ္တယ္။ ဘာမွမတတ္လည္း သြားလုပ္ရတာ လြယ္တယ္။ ပညာအရည္အခ်င္း မတတ္ရင္လည္း သြားလုပ္လို႔ရတယ္ဆိုရင္ မွားပါတယ္။ တကယ္လုပ္ၾကည့္ေတာ့ မလြယ္ဘူး။ စက္ကိရိယာေတြနဲ႔ လုပ္ရေတာ့ အဆင္မေျပတာ။ ဘာသာစကား နားမလည္တာေတြ အစားအေသာက္ကို မ၀တာ။ သူတို႔ ဘာသာစကားေတြလည္း လိုအပ္တယ္။ တစ္ေယာက္ နဲ႔ တစ္ေယာက္ ဘာသာစကားေျပာမယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ဘာသာစကားနား လည္ထားဖို႔လည္း လိုအပ္တယ္” ဟု အလုပ္သမား၊ လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရးႏွင့္ ျပည္သူ႔အင္အား၀န္ႀကီးဌာန ဒုတိယညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ေဒၚခင္ႏြယ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

ေအဂ်င္စီမ်ားအေနျဖင့္လည္း မိမိပို႔ေဆာင္ေပးသည့္ လုပ္သားမ်ားအေနျဖင့္ အခက္အခဲရိွျခင္း၊ မရိွျခင္းမ်ားကို ေမးျမန္းစံုစမ္းရန္ တာ၀န္ရိွေၾကာင္း ၎ကေျပာၾကားသည္။

ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ျဖစ္စဥ္မ်ားကို စစ္ေဆးၾကည့္ပါက စင္ကာပူသို႔ သြားေရာက္ရာတြင္ အေၾကြး စနစ္ျဖင့္ သြားေရာက္ခဲ့ၿပီး လုပ္ခလစာမ်ားမွ ျပန္လည္ျဖတ္ေတာက္ျခင္းမ်ားကို ျပဳလုပ္သည့္စနစ္ကို ေတြ႕ရိွရေၾကာင္း၊ ထို႔ျပင္ အိမ္ရွင္မ်ား၏ ႏိွပ္စက္ျခင္း၊ အစာေရစာ မ၀လင္ျခင္း စသည့္ အေျခအေနမ်ားကိုလည္း ၾကံဳေတြ႕ရေၾကာင္း၊ ျဖစ္စဥ္မ်ားတြင္ အသက္မျပည့္ေသးသူမ်ားလည္း ပါ၀င္လာသည္ကို ေတြ႕ရိွရေၾကာင္း သိရသည္။

“တရားမ၀င္ အိမ္အကူပို႔တယ္။ ပို႔တဲ့ ေနရာမွာ ျဖတ္တဲ့လစာက ေျခာက္လ။ တစ္ခါ စာရြက္စာတမ္း မွားတာေတြ ေတြ႕တယ္။ အသက္မျပည့္ေသးတဲ့ ကေလးေတြျဖစ္တာ ေတြေတြ႕ရတယ္။ ၂ ရက္ေန႔က ျပန္လာတဲ့ ကေလးဆိုရင္ ၁၅ ႏွစ္ပဲ ရိွေသးတယ္။ အဲဒီေတာ့ သူ႔ရဲ႕ပတ္စ္ပို႔ေတြ၊ သန္းေခါင္စာရင္းေတြက ဘယ္သူလုပ္ေပးလဲ။ ဘယ္သူမွ မသိဘူး” ဟု ျမန္မာ ျပည္ပအလုပ္အကိုင္ ၀န္ေဆာင္မႈ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားအသင္းမွ အမႈ ေဆာင္ေကာ္မတီ၀င္ ဦးေဇာ္မ်ဳိးျမင့္က ေျပာၾကားသည္။

သို႔ေသာ္ စင္ကာပူႏိုင္ငံသို႔ တရားမ၀င္ သြားေရာက္ကာ အိမ္အကူ လုပ္ကိုင္သူမ်ား ရိွေသာ္လည္း အစိုးရအေနျဖင့္ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ အားနည္းခ်က္မ်ားရိွေၾကာင္း Future Light Center မွ တာ၀န္ခံ ေဒၚသက္သက္ေအာင္က ေျပာၾကားသည္။

“စင္ကာပူကို သြားတယ္ဆုိတာက ေလယာဥ္လိုင္းနဲ႔ သြားၾကတာ။ ပတ္စ္ပို႔ေတြ ကိုင္ၿပီးေတာ့ သြားၾကတာ။ ပံုမွန္မဟုတ္တဲ့ လမ္းေၾကာင္းေတြကေနလုပ္ၿပီး သြားေနတာကို မထိန္းႏိုင္ဘူးလား။ ေနာက္တစ္ခုက ေအဂ်င္စီေတြက တာ၀န္ယူတာ၀န္ခံမႈအျပင္ကိုမွ ခ်ဳိးေဖာက္တဲ့ ေအဂ်င္စီ၊ ပြဲစားေတြကို အေရးယူရမယ္။ ထိထိေရာက္ေရာက္ အေရးမယူႏိုင္ခဲ့တဲ့အတြက္ ပံုမွန္မဟုတ္တဲ့ လမ္းေၾကာင္းက သြားေနတယ္။ အခုက်ဴးလြန္တဲ့ေအဂ်င္စီေတြကို အေရးယူမႈအပိုင္းမွာ အရမ္းအားနည္းေနတာကို ေတြ႕ရတယ္။ ျပစ္ဒဏ္ေတြ ခ်မွတ္ေပးဖို႔ လိုတယ္။ စင္ကာပူကို လမ္းေလွ်ာက္သြားလို႔ မရပါဘူး” ဟု ေဒၚသက္သက္ေအာင္က ေျပာၾကားသည္။

လုပ္သားမ်ား တရားမ၀င္ ပို႔ေဆာင္ျခင္း ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာျပည္ပအလုပ္အကိုင္ ၀န္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းရွင္မ်ားအသင္းက သိရိွထားသည့္ ျဖစ္စဥ္မ်ားအား ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီးဌာနသို႔ တိုင္ၾကားခဲ့ေသာ္လည္း အေၾကာင္းမထူးသည့္ ျဖစ္စဥ္မ်ားလည္းရိွေၾကာင္း အဆိုပါအသင္းမွ အမႈေဆာင္ ဦးေဇာ္မ်ဳိးျမင့္က ေျပာၾကားသည္။

“ MOEAF ဆိုတာ အာဏာပိုင္အဖြဲ႕ မဟုတ္ပါဘူး။ ကြၽန္ေတာ္တို႔မွာ အေရးယူႏိုင္တဲ့ အခြင့္အာဏာ မရိွပါဘူး။ ကြၽန္ေတာ္တို႔အသင္း၀င္ ေအဂ်င္စီ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက မပို႔ေစခ်င္ၾကဘူး။ ဒီအလုပ္ကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ ႏိုင္ငံရဲ႕ယဥ္ေက်းမႈအစဥ္အလာအရ နိမ္႔က်တယ္လို႔ ထင္ၾကတယ္။ ခုနကေျပာသလိုပဲ တရားမ၀င္ကို မမိဘူးလားဆိုတာက ဟိုဘက္ကပို႔တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို ရတယ္။ ရတဲ့အတိုင္းပဲ လူကုန္တားကို ပို႔တယ္။ အမႈလည္းဖြင့္ထားတယ္။ ၂၀၁၄ ကတည္းက ဖြင့္ထားတာေတြလည္း ရိွတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔အေနနဲ႔ အမႈေတြက ဘာေတြဆက္ျဖစ္လဲ မသိသလို လူေတြကို မိလား မမိလားဆိုတာလည္း မသိဘူး။ ေရာက္လာၿပီးရင္ လူကုန္ကူးမႈ တားဆီးေရးအဖြဲ႕မွာ တာ၀န္ရိွတယ္။ အဲဒီအဖြဲ႕မွာသည္ ကြၽန္ေတာ္တို႔က ျပည္ပကေနရတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကိုေရာ၊ အသင္း၀င္ေတြ ကိုယ္တိုင္ရတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကိုေရာ လူကုန္တားကို လဲႊေပးလိုက္တယ္။ တရားခံမိျခင္း မမိျခင္းက လူကုန္တားနဲ႔ပဲဆိုင္ တယ္။ အဖြဲ႕နဲ႔သက္ဆိုင္တာ မရိွဘူး။ အခုလည္း ရသမွ်အခ်က္အလက္ေတြကို ေပးၿပီးၿပီ။ ဟိုဘက္မွာရိွတဲ့ အဖြဲ႕ေတြကေတာင္ ရွာေပးႏိုင္တယ္၊ ကူညီႏိုင္တယ္ ေထာက္ျပႏိုင္တယ္ဆိုရင္ ကိုယ့္ျပည္တြင္းမွာရိွတဲ့ အဖြဲ႕ေတြက မကူညီႏိုင္ဘူးလား” ဟု ၎က ဆိုသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ယင္းကဲ့သို႔ျဖစ္စဥ္မ်ားတြင္ ျဖစ္ပြားၿပီးမွသာအေရးယူရန္ စီစဥ္မႈမ်ား ရိွခဲ့ေသာ္လည္း ႀကိဳတင္ကာကြယ္မည့္ နည္းလမ္း လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ားတြင္ မ်ားစြာအားနည္းေၾကာင္း The Fifth Pillar  မွ ေရွ႕ေန ဦးေန၀င္းႏိုင္က ေျပာၾကားသည္။

“ျဖစ္ၿပီးမွ အေရးယူတာကတစ္ပိုင္းေပါ့။ မျဖစ္ခင္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္မႈမွာေတာ့ သိပ္မရိွသေလာက္ပဲ။ ျဖစ္ၿပီးေတာ့မွ အမႈျဖစ္စဥ္ေတြကို ျပန္လိုက္တာက တစ္ပိုင္းေပါ့။ အဲဒါထက္ ေကာင္းမြန္တဲ့ ယႏၲရားတစ္ခုရိွေအာင္ လုပ္ ထားတာက အဆင္ေျပႏိုင္မယ္”ဟု ၎က ေျပာၾကားသည္။

လက္ရိွတြင္ အစိုးရက အိမ္အကူလုပ္သားမ်ားကို တရား၀င္ပို႔ေဆာင္ခြင့္ျပဳထားေသာ္လည္း လူမႈကြန္ရက္စာမ်က္ႏွာမ်ားတြင္ အလုပ္ေခၚသည့္ ေၾကာ္ျငာစာမ်ားကို ေတြ႕ျမင္ေနရေၾကာင္း၊ ထိုသုိ႔ေၾကာ္ျငာကာ အိမ္အကူ လုပ္သားပို႔ေဆာင္ျခင္းမ်ား ရိွပါက တရားဥပေဒအရ အေရးယူမည္ျဖစ္ေၾကာင္း အလုပ္သမား၊ လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရးႏွင့္ ျပည္သူ႔အင္အား ၀န္ႀကီးဌာန ဒုတိယညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ေဒၚခင္ႏြယ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

“အခု ေလာေလာဆယ္ Domestic Worker ကိုပိတ္ထားတယ္။ တရား၀င္ပိတ္ထားေပမယ့္ လူမႈကြန္ရက္ေတြမွာ စင္ကာပူကိုသြားခ်င္ရင္ ဘယ္သူ႔ကို ဆက္သြယ္ပါ၊ အဲဒါေတြ ေတြ႕ေနရတယ္။ အဲဒီလိုမ်ဳိး တရားမ၀င္ လႊတ္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ အေရးယူမယ္။ တရား၀င္ ေစလႊတ္မယ္ဆိုရင္လည္း လႊတ္တဲ့သူေတြက ဟိုဘက္ကိုလည္း ေလ့လာထားၿပီးေတာ့ တရား၀င္စံုစမ္းေမးျမန္းၿပီး မ်က္ျခည္မျပတ္ ဆက္သြယ္ဖို႔ လိုအပ္တယ္။ အခုျဖစ္တဲ့ ျပႆနာေတြမွာ ဟိုဘက္က ေအဂ်င္စီရိွတယ္။ ဒီဘက္က မေဖာ္ထုတ္ဘူးဆိုၿပီး ေျပာေနတာေတြ ရိွတယ္” ဟု ၎က ဆိုသည္။

အစိုးရက ထုတ္ျပန္ထားသည့္စာရင္းမ်ားအရ ျပည္ပသို႔ အလုပ္ သြားေရာက္လုပ္ကိုင္သူမ်ားစာရင္းတြင္ စင္ကာပူႏိုင္ငံသို႔ သြားေရာက္သူမ်ားမွာ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ေမလတြင္ ေျခာက္ဦး၊ ဧၿပီလတြင္ ၁၈ ဦး၊ မတ္လတြင္ ၅၅ ဦး၊ ေဖေဖာ္၀ါရီလတြင္ ၁၈ ဦး၊ ဇန္န၀ါရီလတြင္ ကိုးဦးသာရိွသည္ဟု ေၾကညာထားေသာ္လည္း တရားမ၀င္သြားေရာက္ လုပ္ကိုင္သူမ်ားမွာ တစ္ရက္လွ်င္ ၃၀ မွ ၄၀ အထိ ရိွေၾကာင္း ျပည္ပအလုပ္အကိုင္ကြၽမ္းက်င္သူမ်ားႏွင့္ အလုပ္သမားအေရး ေဆာင္ရြက္ေနသူမ်ားက သံုးသပ္သည္။

အစိုးရက ထုတ္ျပန္သည့္စာရင္းမွာ မည္သည့္အလုပ္အကိုင္တြင္ ၀င္ေရာက္လုပ္ကိုင္သည္ကို ထုတ္ေဖာ္ေၾကညာထားျခင္း မရိွေပ။ စင္ကာပူတြင္ ေခတ္စားေနသည့္ အိမ္အကူလုပ္သားအျဖစ္ သြားေရာက္လုပ္ကိုင္ျခင္းအား စနစ္တက် ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ အစုိးရအေနျဖင့္ ဂ႐ုတစိုက္ ေျဖရွင္းႏိုင္ျခင္းမရိွပါက မဇင္မာဦးကဲ့သုိ႔  အခက္အခဲမ်ားၾကံဳေတြ႕ကာ တိုင္းျပည္ ဆင္းရဲမြဲေတမႈ၏ သားေကာင္မ်ားသဖြယ္ ဆက္လက္ၾကံဳေတြ႕ ရင္ဆိုင္ခံစားရမည့္ အေျခအေနမ်ား ရွိေနဦးမည္ျဖစ္သည္။

 
Writer: 
ေဇာ္မင္းႏိုင္