တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕မ်ား၏ ဆက္ဆံေရး႐ုံးမ်ား တိက်သည့္လုပ္ငန္း ေဆာင္ရြက္ခ်က္မရွိသျဖင့္ ဆက္ဆံေရး႐ုံး လုပ္ငန္းလမ္းညႊန္ ေရးဆြဲေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္အဖြဲ႕ ၁၁ ဖြဲ႕ ထုိင္းႏုိင္ငံ ခ်င္းမုိင္ၿမိဳ႕၌ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြး

ဆက္ဆံေရး႐ုံးလုပ္ငန္းလမ္းညႊန္ (ToR) ေရးဆြဲေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္အဖြဲ႕ ၁၁ ဖြဲ႕ ထုိင္းႏုိင္ငံ ခ်င္းမုိင္ၿမိဳ႕၌ ဇြန္ ၁၇ ရက္က ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးစဥ္

တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕မ်ား၏ ဆက္ဆံေရး႐ုံးမ်ား တိက်သည့္လုပ္ငန္း ေဆာင္ရြက္ခ်က္မရွိသျဖင့္ ဆက္ဆံေရး႐ုံး လုပ္ငန္းလမ္းညႊန္ (ToR) ေရးဆြဲေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္အဖြဲ႕ ၁၁ ဖြဲ႕ ထုိင္းႏုိင္ငံ ခ်င္းမုိင္ၿမိဳ႕၌ ဇြန္ ၁၇ ရက္က စတင္ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးခဲ့ေၾကာင္း သတင္းရရွိသည္။

အဆုိပါေဆြးေႏြးပြဲတြင္ တစ္ႏုိင္ငံလုံး ပစ္ခတ္တုိက္ခုိက္မႈရပ္စဲေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္ (NCA) လက္မွတ္ေရးထုိးထားသည့္ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္ရွစ္ဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ NCA လက္မွတ္ေရးထုိးျခင္းမရွိေသးသည့္ မြန္ျပည္သစ္ပါတီ (NMSP)၊ ကရင္နီအမ်ဳိးသားတုိးတက္ေရးပါတီ (KNPP) ႏွင့္ ရွမ္းျပည္တုိးတက္ေရးပါတီ (SSPP/SSA) မွတာ၀န္ရွိသူမ်ားလည္း တက္ေရာက္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ဆက္ဆံေရး႐ုံးမ်ား၏ ရပ္တည္မႈသည္ NCA တြင္အသိအမွတ္ျပဳထားေသာ္လည္း ဆက္ဆံေရး႐ုံး၏ တည္ရွိမႈသည္ ယခင္အစုိးရလက္ထက္ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္အဖြဲ႕မ်ား ျပည္နယ္အဆင့္ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ (bilateral agreement) အေပၚတြင္ မူတည္ေသာေၾကာင့္ NCA လက္မွတ္ေရးထုိးျခင္း မရွိေသးသည့္အဖြဲ႕မ်ား ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ပါ၀င္ရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ ပစ္ခတ္တုိက္ခုိက္မႈရပ္စဲေရးဆုိင္ရာ ပူးတြဲေစာင့္ၾကည့္ေရးေကာ္မတီ (JMC-U) အဖြဲ႕၀င္ ကရင္အမ်ဳိးသားအစည္းအ႐ုံး (KNU) အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး ပဒုိေစာတာဒုိမူးက ေျပာၾကားသည္။

“အဲဒီအတြက္ေၾကာင့္ အရင္အစုိးရနဲ႔ ခ်ဳပ္ဆုိခဲ့တဲ့ bilateral agreement ေတြထဲမွာ အကုန္လုံးက ဆက္ဆံေရး႐ုံးေတြ တည္ေဆာက္ရမယ္။ ဘယ္ေနရာ ဘယ္ေနရာမွာလုပ္မယ္ဆုိတာ အဲဒီ agreement ေတြထဲမွာ ရွိထားၿပီးသားပဲ။ အဲဒီအတြက္ေၾကာင့္ သူတုိ႔က NCA ကုိမထုိးေသးတဲ့ အဖြဲ႕ေတြသာျဖစ္ေပမယ့္ bilateral agreement အရဆက္ဆံေရး႐ံုးေတြက သူတုိ႔မွာ အသီးသီးရွိေနၾကတယ္။ ဒါေၾကာင့္သူတုိ႔ကုိလည္း အက်ဳံး၀င္ေအာင္ သူတို႔နဲ႔လည္း ေဆြးေႏြးတာျဖစ္ပါတယ္” ဟု ပဒုိေစာတာဒုိမူးက ေျပာၾကားသည္။

လက္ရွိတြင္ JMC ၏လုပ္ပုိင္ခြင့္အပုိင္းမွ ဆက္ဆံေရး႐ုံးမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ လုပ္ငန္းလမ္းညႊန္ (ToR) ေရးဆြဲအတည္ျပဳထားၿပီးျဖစ္ေသာ္လည္း အဆုိပါ ToR မွာ JMC ေဘာင္အတြင္းျဖစ္၍ အကန္႔အသတ္ရွိေနေၾကာင္း၊ JMC ၏လုပ္ငန္းလမ္းညႊန္ (ToR) တြင္ဆက္ဆံေရး႐ုံး၏က႑က (Complaint) မ်ားကုိလက္ခံျခင္း၊ Complaint မ်ားကုိတစ္ဆင့္ သက္ဆုိင္ရာသုိ႔ ျပန္ေပးပုိ႔သည့္ အဆင့္ေလာက္သာရွိေၾကာင္း၊ အစုိးရႏွင့္ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားၾကား ဆက္ဆံေရး႐ုံးသည္ အခရာက်ေၾကာင္း၊ သုိ႔ေသာ္ဆက္ဆံေရး႐ုံးမ်ားတြင္ ToR မရွိသည့္အတြက္ ဆက္ဆံေရး႐ုံးတာ၀န္ရွိသူမ်ားမွာ တိတိက်က်ဆက္ဆံခံရျခင္းႏွင့္ တိတိက်က် လုပ္ေဆာင္ခ်က္မရွိေၾကာင္း၊ သုိ႔ျဖစ္၍ ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးမႈ ပူးတြဲေကာ္မတီ (UPDJC) အပုိင္းက႑မွ ဆက္ဆံေရး႐ုံးမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ လုပ္ငန္းလမ္းညႊန္ ဆက္လက္ေရးဆြဲရန္ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္အဖြဲ႕မ်ားအၾကား ႀကိဳတင္ညိႇႏႈိင္းေဆြးေႏြးျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ၎ကဆုိသည္။

ပဒုိေစာတာဒုိမူးက “JMC က JMC ရဲ႕ေဘာင္ထဲမွာ ရွိတယ္ဆုိေပမယ့္ ဆက္ဆံေရး႐ုံးရဲ႕ လုပ္ပုိင္ခြင့္ေတြက်ေတာ့ ခုနကေျပာတဲ့ဆက္ဆံေရး႐ုံး အမွန္တကယ္ အဖြဲ႕အစည္းကုိယ္စားျပဳၿပီး တာ၀န္ယူေနရတဲ့ အပုိင္းမွာ JMC ရဲ႕ေဘာင္အျပင္ဘက္မွာရွိတဲ့ ကိစၥရပ္ေတြ ရွိေနျပန္ေရာ။ အဲဒီအတြက္ေၾကာင့္ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ JMC ကေနၿပီးေတာ့ လြန္ခဲ့တဲ့ႏို၀င္ဘာလမွာ JMC နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့အပုိင္းေတြပဲ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔က ေရးေပးၿပီးေတာ့ JMCOU အေနနဲ႔ အတည္ျပဳေပးလုိက္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ဆက္ဆံေရး႐ုံးရဲ႕ JMC ျပင္ပမွာရွိတဲ့ကိစၥကုိ UPDJC နဲ႔ပတ္သက္တဲ့အပုိင္းကုိ ဆက္ၿပီးေဆြးေႏြးဖုိ႔ လုိပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ေၾကာင့္ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ တုိင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္ေတြၾကားထဲမွာလည္း ကြၽန္ေတာ္တို႔ဆက္ဆံေရး႐ုံးကုိ UPDJC ကတာ၀န္ရွိတဲ့သူေတြလည္း ဖိတ္ေခၚတယ္။ JMC ကတာ၀န္ရွိတဲ့ သူေတြလည္းဖိတ္ေခၚၿပီးေတာ့ JIMC ကတာ၀န္ရွိတဲ့ သူေတြလည္းပါၿပီးေတာ့မွ ထုိင္ၿပီးေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ဆက္ဆံေရး႐ုံးရဲ႕ JMC ရဲ႕ေဘာင္အျပင္မွာရွိတဲ့ကိစၥေတြကုိ ဘယ္လုိဆက္ၿပီးေတာ့ ေရးဆြဲသင့္သလဲ၊ ၿပီးရင္ကြၽန္ေတာ္တုိ႔က JIMC အစည္းအေ၀းကုိ ျပန္တင္ရမယ္။ အဲဒီေတာ့ JIMC အစည္းအေ၀းကေနၿပီးေတာ့ အတည္ျပဳမွ ဆက္ဆံေရး႐ုံးေတြရဲ႕ ToR တစ္စုံလုံးက အတည္ျဖစ္သြားမယ္” ဟုေျပာၾကားသည္။

ထုိ႔ျပင္ ဆက္ဆံေရး႐ုံးမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ အဖြဲ႕အစည္း တစ္ခုႏွင့္တစ္ခုၾကား စိန္ေခၚမႈအမ်ဳိးမ်ဳိးျဖစ္ေနၿပီး ယခင္ဆက္ဆံေရး႐ုံး ဖြင့္လွစ္ထားသည့္ NCA လက္မွတ္ေရးထုိးျခင္း မရွိေသးေသာအဖြဲ႕မ်ားအေနျဖင့္ မည္သူႏွင့္ ဆက္သြယ္ရမွန္းမသိသည့္ အေျခအေနမ်ဳိး ျဖစ္ေနေၾကာင္း သိရသည္။

“ဥပမာပထမဆုံးစိန္ေခၚမႈကေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ၿမိဳ႕မွာ သြားလုပ္ရတဲ့အတြက္ ဘ႑ာေရးအရ စိန္ေခၚမႈကေတာ့ရွိတာေပါ့။ ဒုတိယတစ္ခုက ဆက္ဆံေရး႐ုံးေတြက အဖြဲ႕အစည္း ကုိယ္စားသြားၿပီးေတာ့ ရပ္တည္လုပ္ေဆာင္မယ္ဆုိေပမယ့္ သူတုိ႔ကုိ တန္းတူဆက္ဆံခံရတယ္လုိ႔ မခံစားရတဲ့ပုံစံေတြ ေဖာ္ျပသြားတာရွိတယ္။ ဥပမာ တခ်ဳိ႕ဆုိရင္ ဆက္ဆံေရး႐ုံးကုိ ဆက္သြယ္ရမယ့္ တပ္လႈပ္ရွားမႈေတြ ရွိတယ္ဆုိရင္ ဆက္ဆံေရး႐ုံးကေနတစ္ဆင့္ သြားရမယ္ဆုိတဲ့အပုိင္းေတြမွာ တစ္ဖက္နဲ႔တစ္ဖက္ bilateral agreement ေတြမွာဆက္ဆံေရး႐ုံးကေန အသိေပးမယ္။ သူ႔ဘက္ကုိယ့္ဘက္ လႈပ္ရွားမႈေတြဆုိရင္။ ဒါေပမဲ့အဲဒါမ်ဳိးေတြ အသိမေပးတာမ်ဳိးေတြျဖစ္တယ္။ ျဖစ္ၿပီးမွ အေၾကာင္းျပန္ၾကားတာမ်ဳိးေတြရွိတယ္။ အဲဒီလုိဟာမ်ဳိးေတြရွိတာေပါ့။ တျခားကိစၥေတြလည္း အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ တခ်ဳိ႕ NCA လက္မွတ္မထုိးရေသးတဲ့အဖြဲ႕ေတြ ပုိၿပီးၾကံဳေတြ႕ရတာက သူတုိ႔ဘယ္သူနဲ႔ ဆက္သြယ္ရမွန္းကုိ မသိဘူးျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒီလုိ သေဘာရွိပါတယ္” ဟု ပဒုိေစာတာဒုိမူးက ေျပာၾကားသည္။

လက္ရွိ ကရင္အမ်ဳိးသားအစည္းအ႐ံုး (KNU) ကဆက္ဆံေရး႐ံုးေျခာက္႐ံုး၊ KNL/PC ကဆက္ဆံေရး႐ံုးသံုး႐ုံး၊ DKBA ကဆက္ဆံေရး႐ံုးသံုး႐ုံး၊ ခ်င္းအမ်ဳိးသားတပ္ဦး (CNF) ကဆက္ဆံေရး႐ံုးသံုး႐ံုး၊ ရခိုင္ျပည္ လြတ္ေျမာက္ေရးပါတီ (ALP) ကဆက္ဆံေရး႐ံုးတစ္႐ံုုး၊ ျမန္မာႏုိင္ငံလုံးဆုိင္ရာ ေက်ာင္းသားမ်ား ဒီမုိကရက္တစ္တပ္ဦး (ABSDF) ကဆက္ဆံေရး႐ံုးတစ္႐ံုး၊ ပအို၀္းအမ်ဳိးသား လြတ္ေျမာက္ေရးအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (PNLO) ကဆက္ဆံေရး႐ံုးသံုး႐ုံး၊ ရွမ္းျပည္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးေကာင္စီ (RCSS/SSA) ကဆက္ဆံေရး႐ံုးခုနစ္႐ံုး၊ မြန္ျပည္သစ္ပါတီ (NMSP) ကဆက္ဆံေရး႐ံုးေျခာက္႐ံုး၊ ကရင္နီအမ်ဳိးသားတိုးတက္ေရးပါတီ (KNPP) ကဆက္ဆံေရး႐ံုးသံုး႐ံုးႏွင့္ ရွမ္းျပည္တိုးတက္ေရးပါတီ (SSPP\SSA) ကဆက္ဆံေရး႐ံုး သံုး႐ံုးဖြင့္လွစ္ထားေၾကာင္း Network Media Group ၏သတင္းေဖာ္ျပခ်က္အရ သိရသည္။

“အဓိက,က ကြၽန္ေတာ္တုိ႔က NCA ကုိလက္မွတ္ေရးထုိးတဲ့ အေျခခံက ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ႏုိင္ငံေရး အခင္းအက်င္းအသစ္တစ္ခုနဲ႔ တုိင္းျပည္ကုိ လက္နက္ကုိင္နည္းနဲ႔ မေျဖရွင္းဘဲနဲ႔ ေတြ႕ဆုံညႇိႏႈိင္းေျဖရွင္းတဲ့ အခင္းအက်င္းတစ္ခုကုိ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔သြားမယ္ဆုိတဲ့ အေနအထားကုိ ရွိတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ NCA အရသေဘာတူထားတဲ့ ႏွစ္ဖက္ mechanism အကုန္လုံးက အလုပ္လုပ္ဖုိ႔လုိပါတယ္။ NCA ကသေဘာတူတဲ့ mechanism ေတြကေတာ့ JMC လုပ္ေနၿပီ။ UPDJC လုပ္ေနၿပီ။ ဒါေပမဲ့ ဆက္ဆံေရး႐ုံးေတြကေတာ့ လက္ရွိက ရွိေနတယ္ဆုိေပမယ့္ သူတုိ႔က ေကာင္းေကာင္း အသိအမွတ္ျပဳမခံရေသးတဲ့ သေဘာမ်ဳိးေတြ ရွိေနတယ္။ သူတုိ႔ကုိ အားျဖည့္ေပးဖုိ႔လုိမယ္။ အဲဒီ Tor ေတြၿပီးသြားမယ္ဆုိရင္ သူတုိ႔ေကာင္းေကာင္း function ျဖစ္သြားႏုိင္တယ္။ ထုိနည္းလည္းေကာင္းပဲ ကြၽန္ေတာ္တို႔ၾကား ကာလအစီအစဥ္ဆုိတဲ့အပုိင္းေတြမွာလည္း အမ်ားႀကီး ညိႇႏႈိင္းေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ရွိတယ္ဆုိေတာ့။ အဲဒီေတာ့ ဆုိလုိခ်င္တာက ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ တစ္ခုလုံးေအာင္ျမင္ဖုိ႔ဆုိတာက ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ထဲမွာပါ၀င္တဲ့ သက္ဆုိင္ရာ ေဒါက္တုိင္ေတြျဖစ္တဲ့ UPDJC တုိ႔၊ JMC တုိ႔၊ ဆက္ဆံေရး႐ုံးတုိ႔၊ ၾကားကာလတုိ႔ စသည္ျဖင့္ ဒါေတြအကုန္လုံးကသက္၀င္ လႈပ္ရွားေနၿပီးေတာ့ အဲဒီလုိျဖစ္ေတာ့မွပဲ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္က ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္သြားႏုိင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ ဆက္ဆံေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ေဆြးေႏြးပြဲက အင္မတန္အေရးႀကီးပါတယ္” ဟု ပဒုိေစာတာဒုိမူးက ေျပာၾကားသည္။

အဆုိပါ ဆက္ဆံေရး႐ုံးလုပ္ငန္းလမ္းညႊန္ (ToR) ေရးဆြဲေရး ညိႇႏႈိင္းအစည္းအေ၀းကုိ ယူ႐ုိ-ဘားမားအဖြဲ႕က ကမကထျပဳျခင္းျဖစ္ၿပီး ဇြန္ ၁၈ ရက္ထိက်င္းပမည္ျဖစ္ကာ အစည္းအေ၀းသုိ႔   တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္အဖြဲ႕ ၁၁ ဖြဲ႕မွ ဆက္ဆံေရး႐ံုုး တာ၀န္ယူထားသူမ်ားအားလံုး တက္ေရာက္ေဆြးေႏြးေနေၾကာင္း သိရသည္။

Writer: 
ေက်ာ္ဇင္၀င္း၊ ၀ီရမိုးေန